vọng nguyệt

Lầu vọng nguyệt soi bóng trên mặt hồ phẳng lặng.

Định nghĩa

Danh từ:
- Hành động hoặc thói quen ngắm trăng, thưởng ngoạn vẻ đẹp của mặt trăng, thường mang tính chất tao nhã, thi vị trong văn hóa cổ điển phương Đông.
- Công trình kiến trúc (như lầu, gác) dùng để ngắm trăng: "vọng nguyệt" còn chỉ nơi xây dựng để thưởng thức ánh trăng.
Động từ:
- Ngắm trăng, nhìn lên mặt trăng một cách chăm chú, thưởng thức: Hành động này thường gắn với tâm trạng suy tư, hoài niệm hoặc cảm hứng nghệ thuật.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Vọng nguyệt là thú vui của các tao nhân mặc khách thời xưa. (Ngắm trăng là sở thích của những người có học thức, yêu thơ văn thời cổ.)
- Trong vườn có một lầu vọng nguyệt cổ kính. (Trong vườn có một ngôi lầu được xây để ngắm trăng, mang phong cách cổ xưa.)
Động từ:
- Nhà thơ thường vọng nguyệt để tìm cảm hứng sáng tác. (Nhà thơ thường ngắm trăng để tìm ý tưởng cho thơ văn.)
- Đêm rằm, ông cụ ra sân vọng nguyệt một mình. (Đêm trăng tròn, ông cụ ra sân ngắm trăng một mình.)

Các cách sử dụng nâng cao

"vọng nguyệt lầu": lầu xây để ngắm trăng (thường là kiến trúc trong vườn thượng uyển hoặc nhà giàu).
- Vọng nguyệt lầu là nơi vua chúa thư giãn vào những đêm trăng. (Lầu ngắm trăng là nơi vua chúa nghỉ ngơi vào các đêm trăng sáng.)
"vọng nguyệt đài": đài cao dùng để ngắm trăng.
- Vọng nguyệt đài được xây trên đồi để có tầm nhìn thoáng đãng. (Đài ngắm trăng được xây trên đồi để có tầm nhìn rộng.)

Biến thể và từ gần giống

Nguyệt (danh từ): mặt trăng.
- Nguyệt thực là hiện tượng mặt trăng bị che khuất. (Nguyệt thực là hiện tượng mặt trăng bị che khuất bởi bóng trái đất.)
Vọng (động từ): nhìn từ xa, trông ngóng.
- Vọng quân là nhớ mong người yêu ở xa. (Vọng quân là nhớ mong người yêu ở phương xa.)

Từ đồng nghĩa

Thành ngữ liên quan

Vọng nguyệt, đối ảnh: ngắm trăng và soi bóng mình — chỉ tâm trạng cô đơn, suy tư.
- Ngồi vọng nguyệt, đối ảnh, lòng chàng man mác buồn. (Ngồi ngắm trăng và soi bóng mình, lòng chàng tràn ngập nỗi buồn.)